Materiał katechetyczny do "zaliczenia" w poszczególnych miesiącach roku szkolnego

Podręcznik: "Szczęśliwi, którzy żyją wolnością."
Autorzy: Ks. dr K. Mielnicki, E. Kondrak, E. Parszewska. Wydawnictwo: „Jedność” Kielce

Numer zatwierdzenia MEN:   AZ-31-01/18

Materiał do zapisania w zeszycie: 

(na podstawie przewodnika metodycznego - Wydawnictwo "Jedność" - Kielce)

Katecheza 1 - Spotkanie organizacyjne.

------------------------------
Katecheza 2 -
 Kiedy wolność daje szczęście?          

Bóg stworzył nas jako ludzi wolnych, byśmy mogli bez przymusu wybrać drogę, która nas do Niego zaprowadzi. O dar wolności trzeba odpowiednio zadbać. Im więcej czynimy dobra, tym bardziej stajemy się wolni. Dobro uwalnia serce. Po każdym dobrym uczynku nadal mamy wybór (por. Youcat, p. 286 i 287), natomiast po złym – ten wybór jest coraz bardziej ograniczony. Widać to na przykładzie nałogu: człowiek na początku używa czegoś, co wydaje mu się dobre, ale z czasem wszystkie jego wybory skoncentrowane są na zaspokojeniu potrzeby dostarczania organizmowi odpowiedniego bodźca. Wybór zła czyni człowieka niewolnikiem i pozbawia szczęścia jego samego i tych, którzy są obok (por. Youcat, p. 287).

 

KAZANIE NA GÓRZE

Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:

Osiem błogosławieństw:
"Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie. Tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami." (Mt 5,1-12a)
------------------------------
Katecheza 3 - Bóg pozwala się poznać przez Biblię.

Księgi, które wchodzą w skład kanonu, nazywamy „księgami kanonicznymi”.
Księgi te spełniają dwa wymagania: muszą być natchnione oraz ich natchnienie i autorytet muszą być potwierdzone przez Kościół.

Kanon Pisma Świętego to spis ksiąg napisanych pod natchnieniem Ducha Świętego, które Kościół nauczający podał wiernym jako słowo Boże,
tj. nieomylną regułę wiary i obyczajów.

Ostateczny kanon Pisma Świętego został przyjęty na Soborze Trydenckim w 1546 r. Liczy on 73 księgi. Stary Testament zawiera 46 ksiąg. Należą do nich księgi historyczne, jak np.: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa, Tobiasza, Judyty, Estery; księgi mądrościowe, jak: Hioba, Psalmów, Koheleta, Pieśń nad pieśniami, Mądrości; księgi prorockie, np.: Izajasza, Jeremiasza, Lamentacje, Barucha, Ezechiela. Nowy Testament liczy 27 ksiąg, do których należą: Ewangelie, Dzieje Apostolskie, listy św. Pawła oraz listy św. Jakuba, Piotra, nJana i Judy, a cały kanon Pisma Świętego kończy Apokalipsa św. Jana Apostoła.
Wyjaśniania Pisma Świętego dokonuje Nauczycielski Urząd Kościoła, który jest do tego upoważniony.   
------------------------------

Katecheza 4 - Kto napisał Pismo święte?

„Prawdy przez Boga objawione, zawarte i przedłożone na piśmie w księgach świętych, zostały spisane pod natchnieniem Ducha Świętego. Księgi
zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu święta Matka Kościół, na podstawie wiary apostolskiej, uznaje w całości, ze wszystkimi ich częściami, za święte i kanoniczne, dlatego że, spisane pod natchnieniem Ducha Świętego, Boga mają za autora i jako takie zostały Kościołowi przekazane”. (Katechizm Kościoła katolickiego, 105)

Bóg jest pierwszorzędnym autorem Biblii, to znaczy, że miał On wpływ na wydarzenia, które opisują poszczególne księgi. Wybrał ludzi, którzy opowiadali o tych wydarzeniach, a następnie wpływał na wolę i rozum tych, którzy te święte księgi spisywali.

„Biblia ani już gotowa nie spadła z nieba, ani Bóg nie podyktował jej ludziom do spisania. Raczej należy powiedzieć, że Bóg «do napisania świętych ksiąg wybrał używających własnych umiejętności i sił ludzi, którymi posłużył się tak, aby działając w nich i przez nich, to wszystko i tylko to, co sam chciał, przekazali na piśmie jako prawdziwi autorzy»”. (Youcat, p. 14)

Dobra nowina o zbawieniu, którą przekazuje Pismo Święte, jest aktualna dla wszystkich ludzi wszystkich czasów. Dlatego Biblia jest najczęściej wydawaną księgą świata. Obecnie jest dostępna nie tylko w formie papierowej, ale także w Internecie oraz w formie audiobooków i aplikacji na smartfony.

---------------------------------

Katecheza 5 - W jakim języku została napisana Biblia?         

Biblia jest słowem Bożym, które zostało przekazane przez ludzi i na sposób ludzki. Inaczej nie mogłoby do nas dotrzeć. Bóg miał swoich pomocników – ludzi, żyjących w konkretnym kontekście kulturowym, społecznym i językowym.
Ludzie ci do przekazania natchnienia Bożego wykorzystywali swoją wiedzę, zdolności i znany im język. Pismo Święte powstawało wśród Izraelitów, zatem zostało „zakodowane” w językach, którymi się wówczas posługiwano na obszarze Palestyny.

Nad wiernym tłumaczeniem Biblii czuwa Urząd Nauczycielski Kościoła. Informację tę znajdujemy na stronie redakcyjnej Pisma Świętego. Księgi, co do których Kościół jest pewien, że są wierne oryginałowi, posiadają imprimatur, czyli zgodę na publikację.
Zdanie „przekład z języków oryginalnych” oznacza, że tłumacze skorzystali z najbardziej wiarygodnego tekstu każdej z ksiąg Pisma Świętego, spisanego w języku, w którym powstała. Są to tzw. wydania krytyczne tekstu greckiego i hebrajskiego. Chodzi o to, by słowo Boże dotarło do nas w jak najwierniejszej formie.

---------------------------------

Katecheza 6 - Tajemnica pochodzenia świata.        

Autor natchniony chciał przekazać, że wszystko pochodzi od Boga, a cała rzeczywistość stworzona przez Niego jest dokładnie dopracowana – pełna harmonii i piękna. Ponadto, że Bóg jest kimś całkowicie różnym od swoich stworzeń. Nie powstaje z jakiegoś elementu świata, ale On po prostu JEST i jest wszechmocny – nie działa na sposób ludzki i na miarę człowieka. On stwarza jednym aktem woli, jednym słowem.

Ten, który stwarza – robi to z niczego. Ten, który tworzy, ma do dyspozycji jakieś przedmioty, dzięki którym powstanie dzieło. W całym opisie stworzenia Bóg wypowiada słowa i powołuje świat do istnienia z niczego. Dzięki Jego słowu bezładna ziemia staje się uporządkowana w bardzo przemyślany i regularny sposób. Liczne epitety (dobra, dobre, sucha, zielone, dające nasiona, owocowe, niebieskie, świecące…) opisujące poszczególne elementy świata wskazują na piękno i wspaniałość dzieła Bożego. Efekt ten podkreśla dodatkowo zastosowanie liczby siedem, która w Biblii ma znaczenie symboliczne. Siedem oznacza pełnię, doskonałość… Siedmiodniowy schemat stwarzania ma więc na celu podkreślenie doskonałości Bożego dzieła stworzenia.

Bóg zapragnął podzielić się swoją miłością i szczęściem z każdym stworzeniem, a szczególnie z człowiekiem. We wszystkim, co stworzył, zostawił ślady swojego piękna i dobra. Miłością i troską otacza cały świat i najmniejszą istotę w każdej sekundzie jej życia.

-----------------------------

Katecheza 7 - Koncepcje filozoficzne a biblijna prawda o pochodzeniu człowieka i świata.

Od początku historii ludzkości szukamy rozwikłania tajemnicy, kim jesteśmy, ponieważ Bóg zaszczepił w naszym sercu pragnienie poznania prawdy
o sobie, o Nim i o świecie. Odkrywamy tę prawdę różnymi sposobami. Święty Jan Paweł II tak o tym pisał: "Wiele jest dróg, którymi człowiek może zmierzać do lepszego poznania prawdy, a przez to czynić swoje życie coraz bardziej ludzkim”. (Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, p. 3). Dwa główne źródła, które pozwalają nam prowadzić refl eksję dotyczącą nas samych, świata i Boga, to objawienie, poznawane dzięki Biblii i Tradycji Kościoła, oraz teorie filozoficzne, które bazują m.in. na obserwacji świata przyrody i opisie rządzących nią praw, odkrywanych przez naukowców.

Naukę i wiarę da się pogodzić. Autorem wszelkich praw rządzących przyrodą i wszechświatem jest Pan Bóg, który dał człowiekowi rozum, aby te prawa poznawał i dzięki temu dochodził do poznania prawdy. Odpowiednio zinterpretowany opis biblijny pozwala w tym odkrywaniu zachwycić się pięknem i harmonią otaczającej nas rzeczywistości jako dzieła Boga, od którego wszystko zależy.

„Nie jesteśmy przypadkowym i pozbawionym znaczenia produktem ewolucji. Każdy z nas jest owocem zamysłu Bożego. Każdy z nas jest chciany, każdy miłowany, każdy niezbędny”. (Benedykt XVI, Homilia inauguracyjna)

-----------------------------

Katecheza 8 - Boży obraz w człowieku.         

Człowiek, ponieważ został stworzony na obraz Boży, posiada godność osoby: nie jest tylko czymś, ale kimś. Jest zdolny poznawać siebie, panować
nad sobą, w sposób dobrowolny dawać siebie oraz tworzyć wspólnotę z innymi osobami; przez łaskę jest powołany do przymierza ze swoim Stwórcą, do dania Mu odpowiedzi wiary i miłości, jakiej nikt inny nie może za niego dać.

Jesteśmy stworzeni na obraz Boga. Przez to, że mamy nieśmiertelną duszę, od poczęcia istniejemy już na zawsze. W ten sposób nosimy w sobie coś z wieczności Boga. Dzięki duszy możemy poznawać Boga i jego działanie w świecie oraz potrafimy kochać. Podczas ziemskiego życia nie poznamy całej rzeczywistości ani nie będziemy kochać jak Bóg, jednak przez dążenie do prawdy i miłości możemy stawać się coraz bardziej do Niego podobni.
Bóg jest osobą i stworzył nas jako osoby. Każdy z nas ma godność, która przewyższa wartość innych dzieł Bożych. Człowiek jako jedyne ze stworzeń
może postrzegać innych jako osoby, uznawać ich godność i kochać ich (por. Youcat, 58).

Dzięki swojej duchowej naturze, człowiek potrafi nawiązywać relacje ze Stwórcą i z innymi ludźmi. Może zbliżać się do szczęścia wiecznego – przebywania z Bogiem. Nawiązywanie relacji i zbliżanie się do szczęścia wiecznego odbywa się przez wypełnianie określonych zadań.

-----------------------------

Katecheza 9 - Biblia o kobiecie i mężczyźnie - zgodnie z naturą.         

Działania dotyczące ludzkiej natury powinny uwzględniać zamysł Boga, który jest jej Stwórcą. Nikt nie zna jej lepiej niż On. Bóg dał nam też swoistą
instrukcję obsługi: trzeba przestrzegać Jego Bożego prawa, czyli przykazań. Bóg, który jest miłością, chce naszego dobra, a wszystkie Jego prawa mają nas uchronić przed nieszczęściem.
Miłujący Bóg wpisał swoje prawo w naturę ludzi, wierzących i niewierzących. Wszyscy mogą je odczytać za pomocą rozumu jako prawo naturalne, tzn. rozpoznawać mechanizmy rządzące naturą i podejmować decyzje zgodnie z tym,
co z nich wynika, a nie ignorować je lub postępować wbrew nim.

Wnioski wynikające z  opisu stworzenia człowieka:
1. Mężczyzna i kobieta mają taką samą godność, są sobie równi, oboje noszą w sobie „obraz Boży”.
2. Mężczyzna i kobieta są dla siebie nawzajem pomocą.
3. Obydwoje wzajemnie się dopełniają, tworząc wspólnotę osób.

------------------------------

Katecheza 10: - „Carlo, Przyjacielu, prowadź nas do CELU…” 

(tę katechezę proszę wpisać jako kolejną w bieżącym tygodniu (3-7.10.2022), nawet, gdyby poprzednie nie były jeszcze wpisane)

Carlo Acutis (1991-2006) był włoskim uczniem pełnym dobroci dla ludzi i miłości do Boga. Ewangelizował poprzez internet i stworzył międzynarodową wystawę na temat Cudów eucharystycznych, która gościła na 5 kontynentach i poruszyła serca wielu ludzi, pomagając im zbliżyć się do Boga. Carlo jest błogosławionym Kościoła katolickiego. Może być wzorem do naśladowania nie tylko dla młodych ludzi, ale dla każdego człowieka, gdyż poprzez swoje życie dał nam niezwykły przykład miłości do Boga i ludzi. „Eucharystia jest moją autostradą do nieba” - te słowa potwierdzał swoim życiem!

Dnia 5 lipca 2018 roku papież Franciszek zatwierdził dekret o heroiczności jego cnót, a 21 lutego 2020 roku zatwierdził cud dokonany za jego wstawiennictwem, otwierając w ten sposób drogę do beatyfikacji. Uznano, że uzdrowienie dziecka chorego na trzustkę było niewytłumaczalne z medycznego punktu widzenia.

Carlo Acutis został beatyfikowany dnia 10 października 2020 roku w bazylice św. Franciszka z Asyżu. Od momentu beatyfikacji jego grób znajdujący się w kościele Matki Boskiej Większej jest miejscem pielgrzymek wielu osób.